Artikelen vanuit de praktijk
Leer. Pas toe. Wordt een betere trainer.
Praktische artikelen die direct toepasbaar zijn in de praktijk.
Opbouw van een wedstrijdbespreking
Je wordt trainer van een groep spelers, en daar sta je dan op een zaterdagochtend in de kleedkamer. Grote ogen kijken je aan, want jij gaat iets interessants vertellen over de wedstrijd, de trainingsweek of de tegenstander. Aan de hand van jouw verhaal willen jullie de kans op winst vergroten! De eerste paar weken kom je hier misschien nog goed doorheen, maar na verloop van tijd kan er een bepaalde sleur ontstaan. Dat kan bij de spelers zijn, omdat ze je verhaal inmiddels wel kennen, maar ook bij jezelf, omdat je merkt dat je hen minder goed bereikt of niet meer weet wat je moet vertellen.
Samen beter: zo haal je het maximale uit je technische staf
Als hoofdtrainer sta je er nooit alleen voor. Je hebt een staf om je heen — assistenten, leiders, een verzorger, soms een teammanager of ouder die helpt. Allemaal mensen die iets toevoegen aan het geheel. Toch hoor je vaak trainers zeggen: “Ik doe het liever zelf, dan weet ik zeker dat het goed gaat.”
Herkenbaar? Dat is logisch. Je hebt een bepaalde visie, je weet hoe je het wilt, en soms lijkt het alsof anderen dat niet helemaal snappen of er op een net wat andere manier invulling aan geeft. Maar juist in de breedtesport ligt hier een enorme kans: als jij je staf goed weet te managen, kun je meer tijd besteden aan het trainen en ontwikkelen van spelers — én maak je het voor iedereen leuker.
De oefenvorm 11 tegen 11
Je staat op het trainingsveld. Jij hebt een half veld tot je beschikking en aan de andere kant staat een collega-trainer met zijn team. Je telt even snel jouw spelers en die van hem en komt samen uit op een man of 24.
Een ideale situatie om je oorspronkelijke planning enigszins over boord te gooien en samen – of tegen elkaar – 11 tegen 11 te spelen.
Het komt niet vaak voor dat alles zo samenvalt: voldoende spelers, genoeg ruimte en redelijk weer. Zie je deze situatie zich ontvouwen? Haal het tactiekbord uit de kast en ga aan de slag met je speelwijze.
Het fenomeen: de Kameleon
Elke trainer kent het wel. De aantallen zijn ongelijk en een speler wissel zetten tijdens de training is niet alleen een van de meest treurige situaties voor een speler, maar ook een teken van een gebrek aan creativiteit bij de trainer.
Daarom heeft elke trainer ‘de kameleon’ in zijn denkbeeldige zak zitten: een speler die je inzet wanneer er bij een partijspel een oneven aantal spelers is, of bij een oefenvorm waarbij je extra aanspeelpunten (kaatsers) wilt creëren om het de aanvallers makkelijker te maken.
Gebrek aan inspiratie voor de trainingen?
Veel trainers kennen het wel: “Wat moet ik nu toch weer verzinnen voor de volgende training…?” Het zit dagen in je hoofd, want het moment van trainen nadert weer. Vaak verval je dan in oefeningen die je nog kent van vroeger, of struin je het internet af om ideeën op te doen. In beide gevallen hebben de oefeningen en dus de trainingen weinig met elkaar te maken. Je schiet van hot naar her, en voor de spelers is er inhoudelijk geen touw meer aan vast te knopen.
Hieronder staan een aantal stappen om je meer richting te geven in deze zoektocht:
Stap 1:
Bedenk voor jezelf wat je belangrijk vindt om te trainen. Doe dat niet op microniveau, maar vooral op macroniveau.
Voorbeeld: Het voetbal kun je grofweg in drie richtingen verdelen:
Frontaal (de tegenstander en het doel staan voor je)
Zijwaarts (het doel en de tegenstander staan naast je)
Rugwaarts (het doel en de tegenstander zitten in je rug)
Vakantie; wel of niet trainen?
Elke schoolvakantie zie je hetzelfde patroon. Een deel van de kinderen vertrekt met hun gezin op vakantie en komt weken later terug met de mooiste verhalen. De andere kinderen blijven thuis. En op de club?
De trainer is zelf op vakantie, of besluit niet te trainen “omdat er te weinig spelers zijn”.
Maar wat gebeurt er eigenlijk met de kinderen die wél thuisblijven?
Observeren van de wedstrijd
Je hebt de hele week getraind met je spelers. Je hebt je training voorbereid, de bespreking gedaan en alles geprobeerd om ze weer een paar procent beter te maken. Met een gezonde dosis spanning rijd je naar de club voor de wedstrijd. Misschien omdat je graag wilt winnen, misschien omdat je hoopt dat spelers laten zien wat ze deze week geleerd hebben. Je gunt jouw spelers het beste.
Hoe herken je de formatie en speelwijze van de tegenstander?
Het voetbalspel is enorm complex. Er lopen doorgaans 22 spelers op het veld en aan jou de taak om daar patronen in te ontdekken. En als het even kan, graag ook een oplossing verzinnen én laten uitvoeren, zodat de kans op winst of de persoonlijke ontwikkeling van team, linie of individu wordt vergroot.
Maar hoe kijk je nou naar een voetbalwedstrijd waarin jij de mogelijkheid hebt om te beïnvloeden?
Voordat we dat uiteenzetten, is het belangrijk om een aantal termen te onderscheiden die vaak door elkaar worden gehaald.
Van klein naar groot of van groot naar klein?
In de voetballerij kopiëren we veel van elkaar: coachopmerkingen, oefenvormen en speelwijzen. Er zijn talloze ongeschreven wetten die ooit door iemand zijn bedacht en die we allemaal klakkeloos overnemen. Een mooi voorbeeld is de manier waarop we een training opbouwen: we beginnen met een kleine vorm, dan een grotere, en eindigen met het partijspel waar alle spelers vaak tegen elkaar spelen.
Maar waarom werken we eigenlijk van klein naar groot en niet andersom?
Fouten maken mag… behalve tijdens de wedstrijd?
Iedere trainer kent het gevoel: op papier weten we allemaal dat fouten maken essentieel is om beter te worden. Spelers leren van balverlies, verkeerde keuzes en gemiste kansen. In de praktijk, tijdens trainingen en vooral wedstrijden, voelt dat soms heel anders. Plotseling worden fouten een bron van frustratie, boosheid of hoorbare teleurstelling langs de lijn. Maar waarom reageren we zo en wat kunnen we doen om spelers wél te laten leren van hun fouten, zonder dat het spelplezier verloren gaat?
Het managen van de oudergroep
Het managen van de oudergroep
Ouders binnen het jeugdvoetbal… je kunt niet zonder ze, maar ze kunnen het je als trainer of coach ook knap lastig maken. Tegelijkertijd kunnen ze van een leuk seizoen een topseizoen maken!
De vier gouden competenties!
Iedere trainer kent het gevoel: op papier weten we allemaal dat fouten maken essentieel is om beter te worden. Spelers leren van balverlies, verkeerde keuzes en gemiste kansen. In de praktijk, tijdens trainingen en vooral wedstrijden, voelt dat soms heel anders. Plotseling worden fouten een bron van frustratie, boosheid of hoorbare teleurstelling langs de lijn. Maar waarom reageren we zo en wat kunnen we doen om spelers wél te laten leren van hun fouten, zonder dat het spelplezier verloren gaat?
De overstap van klein veld naar groot veld
De overstap van het kleine veld naar het grote veld is altijd ingrijpend. De regels veranderen, het aantal spelers neemt toe en het veld wordt een stuk groter. Voor spelers voelt het soms alsof ze in een compleet andere sport terecht zijn gekomen.
Hoe zorg je dat spelers scherp aan de wedstrijd starten?
Warming-up voor de wedstrijd
Bijna elk team doet een warming-up voor de wedstrijd. De ene warming-up is wat uitgebreider dan de andere, maar uiteindelijk lijken ze vaak op elkaar. Toch is het goed om eens kritisch te kijken naar jullie warming-up. Waarom doen we bepaalde oefeningen? En wat dragen ze daadwerkelijk bij?
WAt doe jij bij een warming-up?
De FIFA 11+ is inmiddels bij veel trainers bekend als een effectief programma om blessures te verminderen. Toch zien we in de praktijk dat het programma vaak óf te strikt wordt gevolgd, óf juist volledig wordt losgelaten omdat het ‘te statisch’ zou zijn. Bij onze trainingen kiezen we voor een praktische variant, waarbij we de loop- en mobiliteitsvormen uit de FIFA 11+ gebruiken als dynamische warming-up.
POP gesprekken; luxe of noodzaak?
Een krachtig hulpmiddel voor iedere trainer — ook in de breedtesport
POP-gesprekken. De term klinkt misschien wat schools of formeel, maar in de praktijk is het één van de meest waardevolle tools die een trainer kan inzetten om jeugdspelers te helpen groeien. Niet omdat het professioneel klinkt, maar omdat het precies raakt aan waar jeugdvoetbal over gaat: ontwikkeling.
En dat geldt niet alleen voor topsport. Juist in de breedtesport, waar plezier, leren en teamgevoel vooropstaan, kan een goed gesprek over persoonlijke groei een wereld van verschil maken.
Conditietraining in de onderbouw
Waarom onderbouw spelers nooit moe lijken te worden
Wat zegt de wetenschap over inspanning, vermoeidheid en conditie bij jonge voetballers?
Het is een herkenbare observatie voor veel trainers van jonge spelers: ze lijken nooit echt moe te worden. Ze blijven rennen, lachen, dollen – en als ze al een beetje hijgen, zijn ze na een halve minuut weer hersteld. Een O9-trainer verwoordde het onlangs zo:
“Ik heb het idee dat de jongens nooit echt moe worden en ook niet durven worden. Ik zie dat tijdens de training eigenlijk ook wel. Afgelopen woensdag heb ik de dribbelvorm wat uitgebreid en ze flink opgejut. Ineens begonnen ze allemaal te hijgen. Zou dit op die leeftijd een soort grens zijn, en hoe komen ze hier overheen?”
Trainen van de jongste kinderen (deel 3)
In het vorige artikel hebben we de eerste vier van onderstaande acht punten behandeld. In dit vervolg nemen we de laatste vier punten door die het trainen van deze leeftijdsgroep lastig maken. Met als doel: trainers praktische handvatten geven om met de O7/O9 - leeftijd om te gaan.
Trainers die met deze groep werken, weten het maar al te goed: het is verdomd moeilijk om alle kinderen te laten luisteren. Laat staan om een oefening precies zo uit te voeren als jij het in je hoofd had.
De praktijk is vaak herkenbaar aan situaties als:
Trainen van de jongste kinderen (deel 2)
In het vorige artikel noemde ik acht punten die het trainen van deze leeftijdsgroep lastig maken. In dit artikel werken we de eerste vier punten verder uit, zodat trainers meer praktische handvatten krijgen voor het trainen van de jongste jeugd.
Trainers die met de O7- en O8-leeftijd werken, weten het maar al te goed: het is verdomd moeilijk om alle kinderen te laten luisteren. Laat staan om een oefening precies zo uit te voeren als jij het voor ogen had.
De praktijk is vaak herkenbaar aan situaties als:
Trainen van de jongste kinderen (deel 1)
Trainers die de jongste jeugd begeleiden, weten het maar al te goed: het is verdomd lastig om alle kinderen te laten luisteren. Laat staan om een oefening precies zo uit te voeren zoals jij het in je hoofd had.
De praktijk is vaak herkenbaar aan dit soort situaties:

